این مطلب به بررسی دقیق مفهوم “سرقفلی” در نظام حقوقی ایران میپردازد و ابعاد، انواع و تفاوت های سرقفلی را توضیح می دهد. با وجود تشابه اسمی، این واژه در سه بستر قانونی اصلی با ماهیت، کاربرد و روشهای ارزیابی کاملاً متفاوت ظاهر میشود:
۱- سرقفلی رایج (حق کسب و پیشه یا تجارت و سرقفلی جدید):
مربوط به حقوق و امتیازات مستأجر در املاک تجاری، با تعاریف و ضوابط متفاوت در قوانین موجر و مستأجر سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۷۶.
۲. ارزش سرقفلی در قانون شهرداری (جریمهها):
شامل ارزشگذاری پتانسیل تجاری ملک برای محاسبه جریمههای ماده ۱۰۰ قانون شهرداری برای بناهای تجاری (اغلب نیمهتمام یا دارای تخلف).
۳. سرقفلی در قانون مالیاتهای مستقیم (ماده ۵۹):
مربوط به حق واگذاری محل و سایر حقوق ناشی از موقعیت تجاری ملک برای مقاصد مالیاتی، با نرخها و ضوابط ارزیابی خاص خود.

